Büyükbaş Kurbanda Hisse Hesabı Nasıl Yapılır?

Büyükbaş kurbanlarda ortaklık, İslam fıkhında belirli kurallara bağlanmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda dikkat edilmesi gereken temel hükümler şunlardır:

1. Büyükbaş hayvana en fazla yedi kişi ortak olabilir.

Sığır, manda ve deve gibi büyükbaş hayvanlara en fazla yedi kişi ortak olabilir. Yedi kişiden fazla ortakla kesilen kurban geçerli olmaz.

2. Bir hisse yalnızca bir kişiye aittir.

Bir kurban hissesi tek bir kişi adına düzenlenmelidir. Maddi imkânı olmayan iki veya daha fazla kişinin tek bir hisseyi paylaşması dinen uygun değildir.

3. Altı, beş veya daha az kişi de ortak olabilir.

Ortak sayısının mutlaka 7 olması gerekmez. Bir büyükbaş hayvan;

• 2 kişi,
• 3 kişi,
• 4 kişi,
• 5 kişi,
• 6 kişi
  veya 7 kişi tarafından ortaklaşa kurban edilebilir. Önemli olan, her ortağın en az yedide bir hisseye sahip olmasıdır.

4. Her ortağın niyeti ibadet olmalıdır.

Kurban ortaklarının tamamı kurban ibadeti niyetiyle ortak olmalıdır. Ortaklardan birinin yalnızca ticari amaç veya et elde etme niyetiyle ortak olması, ortaklık açısından fıkhî değerlendirme gerektirir; Diyanet, ibadet niyetinin esas olduğunu vurgular.

5. Vekâlet verilen kurum kendi adına değil, bağışçı adına kesim yapmalıdır.

Vekâletle kurban organizasyonu yapan kurum veya kuruluşlar, kurbanı kendi adlarına değil, vekâlet veren kişi adına kesmelidir.

6. Her ortağın hissesi belirli olmalıdır.

Ortaklık kurulurken herkesin hangi hisseye sahip olduğu açıkça belirlenmelidir. Belirsiz ortaklıklar ve hisse oranı net olmayan uygulamalar uygun değildir.

7. Bir hisse sonradan bölünemez.

Tek hisse sahibi olan bir kişi, kendi hissesini daha sonra başka biriyle paylaşamaz. Ancak başlangıçta iki veya daha fazla hisse satın almışsa, hisselerinden birini başka bir kişiye devredebilir.

8. Et paylaşımı adaletli yapılmalıdır.

Ortaklar arasında et paylaşımı adaletli olmalı; göz kararı yerine tartılarak paylaştırılması tavsiye edilir. Bu uygulama hak kaybını önlemeye yardımcı olur.

9. İki büyükbaş hayvanın hisseleri karıştırılmamalıdır.

Birden fazla büyükbaş hayvan kesiliyorsa, her ortağın hangi hayvandaki hissesinin bulunduğu önceden belirlenmelidir. Hisseler belirlenmeden kesim yapılıp etlerin karıştırılarak dağıtılması bazı durumlarda kurbanın geçerliliğini etkileyebilir.

10. Kurban, belirlenen kesim vakti içinde kesilmelidir.

Vacip kurbanlar, bayram namazından sonra başlayıp Hanefî mezhebine göre bayramın üçüncü günü güneş batıncaya kadar kesilmelidir. Şâfiî mezhebine göre süre dördüncü günün sonuna kadar devam eder.

Örnek Hisse Hesabı

Önemli Not: Diyanet'e göre büyükbaş kurbanda esas olan ortak sayısının yedi olması değil, her ortağın en az yedide bir paya sahip olmasıdır. Bu nedenle 2, 3, 4, 5, 6 veya 7 ortakla büyükbaş kurban kesilebilir; ancak 8 veya daha fazla ortak aynı hayvana ortak olamaz.