Yeni Doğan Çocuk İçin Kurban Kesilir mi? Adak, Şükür ve Akika Kurbanı Arasındaki Farklar

Bir çocuğun dünyaya gelmesi aileler için büyük bir sevinç ve şükür vesilesidir. İslam geleneğinde yeni doğan çocuk sebebiyle kurban kesilmesi konusunda ise adak kurbanı, şükür kurbanı ve akika kurbanı birbirinden farklı anlam ve hükümlere sahiptir.

Özellikle “Çocuğum olursa kurban keseceğim” şeklinde önceden söz veren bir kişinin keseceği kurban ile, çocuk sahibi olduğu için Allah'a şükretmek amacıyla gönüllü olarak kurban kesmesi aynı şey değildir. Akika kurbanı ise doğrudan yeni doğan çocukla ilişkilendirilen özel bir kurbandır.

Bu nedenle yeni doğan çocuk için kurban kesmek isteyen kişilerin, hangi niyetle kurban keseceklerini doğru şekilde belirlemeleri önemlidir.

1. Çocuğum Olursa Diye Adanan Adak Kurbanı

Bir kişi çocuk sahibi olmadan önce:

“Allah bana bir evlat verirse bir kurban keseceğim.”

şeklinde Allah'a bir adakta bulunmuşsa ve daha sonra çocuk sahibi olmuşsa, bu adak gerçekleşmiş olur.

Bu durumda kişi, yaptığı adağın gereğini yerine getirmekle yükümlü olur.

Adak kurbanı ile akika kurbanı aynı değildir. Adak, kişinin kendi iradesiyle Allah'a karşı belirli bir ibadeti yerine getirmeyi vaat etmesiyle ortaya çıkar.

Burada belirleyici olan husus niyettir ve daha önce yapılmış bir adaktır.

Örneğin:

“Çocuğum olursa bir küçükbaş kurban keseceğim.”

şeklinde adakta bulunan kişi, çocuk sahibi olduktan sonra adağını yerine getirir.

Adak kurbanının etinin dağıtılması konusunda da mezheplere göre ayrıntılı hükümler bulunmaktadır. Bu nedenle adak sahibi, kurbanı kesmeden önce güvenilir bir din görevlisinden veya yetkin bir ilmihal kaynağından bilgi almalıdır.

2. Çocuk Sahibi Olduğu İçin Kesilen Şükür Kurbanı

Çocuğun dünyaya gelmesi, aile için büyük bir nimet ve mutluluk sebebidir. Kişi herhangi bir adakta bulunmadan, yalnızca Allah'ın kendisine verdiği bu nimete şükretmek amacıyla kurban kesebilir.

Bu durumda kesilen kurban, şükür amacı taşıyan nafile bir kurban olarak değerlendirilir.

Buradaki temel fark şudur:

Adak kurbanında önceden verilmiş bir söz vardır; şükür kurbanında ise böyle bir adak bulunmaz.

Örneğin:

“Allah'ım, bize sağlıklı bir evlat nasip ettiğin için sana şükürler olsun. Şükrümü ifade etmek amacıyla bir kurban keseceğim.”

şeklinde niyet edilerek kurban kesilebilir.

Ancak şükür kurbanının yalnızca yeni doğan çocuk sebebiyle kesilmesi şart değildir. İnsan sağlık, başarı, bir sıkıntının sona ermesi veya başka bir nimete kavuşması sebebiyle de Allah'a şükretmek amacıyla nafile kurban kesebilir.

3. Yeni Doğan Çocuk İçin Akika Kurbanı

Yeni doğan çocukla doğrudan bağlantılı olan kurban ise akika kurbanıdır.

Akika, çocuğun doğumu sebebiyle Allah'a şükür amacıyla kesilen kurbandır.

Hz. Peygamber'in (s.a.s.) akika kurbanına teşvik eden uygulamaları bulunmaktadır. Bu nedenle Müslüman toplumlarda çocuk dünyaya geldiğinde akika kurbanı kesilmesi önemli bir ibadet ve sünnet olarak kabul edilmiştir.

Akika kurbanı, çocuğun doğumundan sonra kesilebilir. Kesim için belirli bir gün şartı bulunmamakla birlikte, İslam âlimleri arasında doğumun yedinci günüyle ilgili sünnete dayalı uygulamalar aktarılmıştır.

Kız ve erkek çocuk için kaç akika kurbanı kesilir?

Hadislerde erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilmesine dair rivayet bulunmaktadır.

Hz. Âişe'den (r.a.) nakledilen bir hadiste, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilmesi gerektiği bildirilmiştir. Bununla birlikte kişinin maddi imkânı, aile şartları ve mezhep görüşleri açısından farklı değerlendirmeler bulunabileceğinden, uygulamada kişinin bağlı olduğu ilmî görüşe göre hareket etmesi uygun olur.

Adak, Şükür ve Akika Kurbanı Arasındaki Temel Fark

Yeni doğan çocuk vesilesiyle kurban kesmek isteyenlerin en çok karıştırdığı konu, bu üç kurban türünün birbirine eşit olduğunun düşünülmesidir.

Oysa temel farklar şöyledir:

Kurban TürüKesilme SebebiÖnceden Adak Var mı?Adak kurbanıDaha önce verilen sözün yerine getirilmesiEvetŞükür kurbanıAllah'ın verdiği nimete şükretmekHayırAkika kurbanıYeni doğan çocuk sebebiyleHayır

Bu nedenle “Çocuğum olursa kurban keseceğim” şeklinde söz veren bir kişinin durumu ile, çocuk sahibi olduktan sonra herhangi bir adakta bulunmaksızın akika kurbanı kesmek isteyen kişinin durumu aynı değildir.

Akika Kurbanı ile Adak Kurbanı Aynı Hayvana Kesilebilir mi?

Bu konuda kişinin yaptığı niyet ve yükümlülüğün niteliği önemlidir.

Özellikle önceden adak yapılmışsa, adak kurbanı ile akika kurbanının tek bir kurbanla birbirine karıştırılmaması gerekir. Çünkü adak, kişinin üzerine aldığı ayrı bir yükümlülüktür.

Bu nedenle:

“Hem adağımı hem de akika kurbanını tek kurbanla yerine getirebilir miyim?”

sorusunun cevabı, adağın nasıl yapıldığı ve kişinin niyetine göre değişebileceğinden, uygulamadan önce ehil bir din görevlisine danışılması en doğru yaklaşımdır.

Akika Kurbanının Eti Nasıl Değerlendirilir?

Akika kurbanının eti konusunda genel olarak aile fertlerinin kurban etinden yiyebileceği, yakınlara ve ihtiyaç sahiplerine ikram edilebileceği ifade edilmiştir.

Kurbanın kesilmesi kadar, elde edilen etin paylaşılması da güzel bir davranış ve toplumsal dayanışma vesilesidir.

Aile, akika kurbanının etini kendi imkânları doğrultusunda değerlendirebilir; akraba, komşu ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşabilir.

Akika Kurbanı Ne Zaman Kesilir?

Akika kurbanının doğumun yedinci gününde kesilmesi sünnette yer alan uygulamalardandır. Bununla birlikte yedinci gün kesilememiş olması, akikanın daha sonra kesilmesine engel değildir.

Dolayısıyla doğumdan sonra uygun zamanda akika kurbanı kesilebilir.

Akika Kurbanında Niyet Önemlidir

Her ibadette olduğu gibi kurban ibadetinde de niyet önemlidir.

Kurban kesilirken hangi amaçla kurban kesildiğinin bilinmesi gerekir. Akika kurbanı kesen kişi, Allah rızası için çocuğunun akika kurbanını kestiğine niyet eder.

Adak kurbanında ise daha önce yapılmış olan adağın yerine getirilmesi söz konusudur.

Şükür kurbanında ise Allah'ın verdiği nimete karşı şükür amacı bulunur.

Bu üç kavramın birbirinden ayrılması, ibadetin doğru şekilde yerine getirilmesi açısından önem taşır.

Sonuç: Çocuğunuz İçin Hangi Kurbanı Kesiyorsunuz?

Yeni doğan çocuk sebebiyle kurban kesmek isteyen bir ailenin öncelikle niyetini ve varsa daha önce yaptığı adağı dikkate alması gerekir.

Özetle:

“Çocuğum olursa kurban keseceğim.” denilmişse → Adak kurbanı

“Çocuğum oldu, Allah'a şükür olarak kurban kesiyorum.” denilmişse → Şükür amacıyla nafile kurban

“Çocuğumun doğumu vesilesiyle sünnete uygun olarak akika kurbanı kesiyorum.” denilmişse → Akika kurbanı

Görüldüğü üzere üç uygulamanın amacı ve hükmü aynı değildir.

Anadolu Birlik olarak kurban organizasyonlarında, kurbanın hangi niyet ve amaçla kesileceğinin doğru şekilde belirlenmesine önem veriyor; müşterilerimizin vekâlet, kesim, paketleme ve teslim süreçlerinde şeffaf ve güvenilir bir hizmet almasını hedefliyoruz.

Kurbanınız kusursuz bir sisteme emanet.

Dini Kaynaklar

Diyanet İşleri Başkanlığı, Kurban ve Kurban İbadeti konusundaki ilmihal ve fetva içerikleri.
Buhârî, Akîka bölümü.
Ebû Dâvûd, Edâhî bölümü.
Tirmizî, Edâhî bölümü.
İbn Mâce, Zebâih bölümü.

Editoryal not: Dini konularda mezhepler arasında ayrıntılı görüş farklılıkları bulunabildiğinden, özellikle adak ve akika kurbanının birleştirilmesi, etinin dağıtımı ve kurbanlık şartları gibi özel durumlarda kişinin bağlı olduğu mezhebe göre yetkin bir din görevlisine danışması tavsiye edilir.

Konuya İlişkin Makalelerimiz